Απώλειας Φόρος Τιμής

Η απώλεια είναι συνθήκη επίπονη και δύσκολη. Η απώλεια σημαντικών ανθρώπων συνεπάγεται με μεγάλο εσωτερικό κενό κι ένα αρχικό στάδιο δυσκολίας στη διαχείριση του πόνου. Φυσικά η κάθε ιστορία είναι μοναδική. Εξαρτάται ποιον χάνουμε, πότε, πώς.

Φυσικά ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός. Εξαρτάται σε ποια φάση ζωής έρχεται αντιμέτωπος με την απώλεια, ποια ήταν η βαθύτερη σχέση με αυτόν που «έφυγε», ποια είναι η φιλοσοφία του για τα υπαρξιακά ζητήματα.

Η προσωπική μου σχέση με την απώλεια ξεκινά στη α’ γυμνασίου, όταν αρρώστησε ο αγαπημένος μου ξάδελφος από την πλευρά του πατέρα μου. Μέσα σε λίγους μήνες και μετά από δυσκολίες, «πέταξε η ψυχή του» αφήνοντας βαθύ πόνο, πρωτίστως στην οικογένεια του, και στη συνέχεια στην ευρύτερη οικογένεια, τους φίλους του, τους ανθρώπους που τον ήξεραν. Δυσκολεύτηκα ιδιαίτερα να «καταλάβω». Όσο κι αν ρώτησα, όσο κι αν διάβασα, τίποτα δεν ανακούφισε την καρδιά μου. Η συνθήκη όμως του θανάτου, και μάλιστα της ιδιαίτερα σκληρής πλευράς του, αυτής που σχετίζεται με την απώλεια εφήβου, είχε ήδη καταγραφεί στα κύτταρά μου.

Στα 24 μου, η δυσκολία της απώλειας εμφανίζεται ξανά στη ζωή μου. Αυτή τη φορά πιο άμεσα. Αυτή τη φορά ξαφνικά. Μετά από ατύχημα, η αδελφή μου βρέθηκε στα επείγοντα και μέσα σε λίγες ώρες «κατέληξε». Αυτό το ρήμα χρησιμοποίησε ο γιατρός. Αυτή την αλήθεια έπρεπε να γνωστοποιήσω στη μητέρα μου αρχικά, που περίμενε έξω από τον θάλαμο και στη συνέχεια στον πατέρα μου που περίμενε στο σπίτι μας.

Δέκα χρόνια μετά η μητέρα μου διαγνώσθηκε με καρκίνο. Μια νέα πραγματικότητα ξεκινούσε. Μια καθημερινότητα γεμάτη ελπίδα, προσπάθειες, αγώνες, εμπειρίες που προτιμούσα να μη χρειάζεται κανείς να έχει, στενοχώριες, απογοήτευση, βίωση πένθους στο φόβο της απώλειας και ξανά ελπίδα μήπως εκείνη κατάφερνε να «ξεγλιστρήσει» και να ξαναμπεί στη ροή της υγιούς ζωής. Το «σχέδιο» ήταν διαφορετικό. «Ξεγλίστρησε» στο άγνωστο. Έφυγε στο Φως, λέγοντας πως είναι ήσυχη, καθώς ήξερε πως θα συναντήσει την αδελφή μου. Αυτή την αλήθεια έπρεπε να τη «βολέψω» μέσα μου, να μάθω να ζω μαζί της, να μάθω με αυτό να συνεχίζω, να ονειρεύομαι, να προσδοκώ.

Ο πατέρας μου, μεγαλύτερος από τη μητέρα μου, έπεσε σε κατάθλιψη. Παρόλο που είχε χάσει τη κόρη του, του ήταν αδύνατον να «χωνέψει» πως η μικρότερη σύζυγός του πέθανε πριν από εκείνον. Το προσωπικό του σχέδιο έλεγε πως εκείνος θα έφευγε πρώτος. Ίσως, ασυνείδητα, είχε επιλέξει να ερωτευτεί μια γυναίκα μικρότερη, για να προστατεύσει τον εαυτό του από τον πόνο της απώλειας. Έναν πόνο, καλά ριζωμένο μέσα του, μιας και στα 12 του είχε μείνει ορφανός κι αναγκασμένος να ζήσει δίχως την αγάπη και την ασφάλεια.

Ευχήθηκα με δύναμη, να μην πάθει κάτι και εκείνος. Ήταν ο μόνος που είχα τότε. Η ευχή μου εισακούστηκε. Τα χρόνια πέρασαν, εγώ «ζυμώθηκα» κι άλλο, μέσα στη θεραπεία μου μπόρεσα να συναντήσω και να αντιμετωπίσω τα «προσωπικά» μου τέρατα, κατάφερα να εξελιχθώ περισσότερο, να συναντήσω τον Άνθρωπό μου, να κάνουμε δύο υπέροχα παιδιά, ο πατέρας μου να γίνει παππούς.

Ο πατέρας μου, πριν λίγες μέρες, ξεκίνησε κι εκείνος το τελευταίο του ταξίδι. Τον τελευταίο καιρό άλλωστε, ζητούσε διαρκώς τη γυναίκα του. Έφυγε ήσυχα, αφήνοντας πίσω του ένα μεγάλο κενό. Το δικό του, μα και όλων των άλλων. Ήταν ο τελευταίος κι έκλεισε την πόρτα ήσυχα κι αθόρυβα. Είμαι ευγνώμων που μου έδειξε πως είναι να είσαι ελεύθερος, πως είναι να απολαμβάνεις τη ζωή, πως είναι να αντιμετωπίζεις μεγάλες δυσκολίες και να συνεχίζεις, κοιτώντας πάντα ψηλά.

Δεν ξέρω ποιο κομμάτι είναι δυσκολότερο. Η απώλεια όταν συμβαίνει ή το μετά; Υποθέτω πως και πάλι εξαρτάται. Σίγουρα όμως όταν η προσωπική μας ιστορία έχει αυτά τα σημαντικά κεφάλαια ζωής, όλα αλλάζουν. Προτεραιότητες, στόχοι, προσέγγιση ζωής, μετατρέπονται και μετουσιώνονται. Η προσωπική μου ματιά, στις δικές μου εμπειρίες απώλειας, ήταν πάντα αρχικά να σιωπήσω και να κάνω χώρο στο σχέδιο της Ζωής να μου δείξει προς τα που να συνεχίσω.